Elhamra Sarayı, 13. ve 14. yüzyıllarda Nasrid hanedanı döneminde şekillenmiş, yüzyıllar boyunca eklemeler, ihmaller ve restorasyonlarla bugünkü hâline ulaşmış eşsiz bir saray-kaledir. Hem İslam hem de Hristiyan döneminin izlerini taşıyan katmanlı bir tarih sahnesi olarak okunabilir.
Elhamra'nın hikâyesi, 13. yüzyılda Granada Emirliği'nin güç kazanmasıyla başlar. Sabika Tepesi'ndeki mütevazı bir kale, zamanla sultanların ikametgâhı, yönetim merkezi ve temsili tören mekânı hâline gelen görkemli bir saray-şehre dönüştürülür. Nasrid emirleri, askeri savunmayı ihmal etmeden su kanalları, avlular, bahçeler ve ince işçilikli saraylarla tepeyi adeta bir "cennet bahçesi" kurgusuna dönüştürür.1492'de Hristiyan kralların Granada'yı fethetmesiyle birlikte Elhamra'nın anlamı değişir. Saray, bir yandan yeni monarşinin iktidar sembolüne dönüşürken, diğer yandan yeni ihtiyaçlar doğrultusunda yeniden düzenlenir; bazı bölümler yıkılır, bazıları kiliseye veya konuta çevrilir. Uzun dönemler boyunca kısmen terk edilmesi ve bakımsız kalması, anıtın hem zarar görmesine hem de romantik bir "harabe" atmosferi kazanmasına yol açar.19. yüzyılda romantik gezginler, ressamlar ve yazarlar, Elhamra'yı Avrupa hayal gücünün merkezine taşır. Washington Irving gibi isimlerin eserleri, sarayın tekrar keşfedilmesine ve korunmasına katkı sağlar. 19. ve 20. yüzyıl boyunca yürütülen bilimsel restorasyonlar, su sistemi, alçı süslemeler ve ahşap tavanlar gibi unsurları mümkün olduğunca özgün kimliğine yaklaştırmayı amaçlar. Bugün Elhamra, UNESCO Dünya Mirası listesinde yer alan, Granada şehrinin siluetini belirleyen ve dünyanın dört bir yanından ziyaretçi çeken bir kültürel peyzajdır. Anıt, yalnızca geçmiş bir medeniyetin mirası değil, aynı zamanda mimarlık, sanat tarihi ve koruma disiplini için yaşayan bir laboratuvar niteliğindedir.