Arapça şiirler ve
Kur’an kitabeleri
Bir kapıda övgü, bir kubbede gökyüzü, bir çeşmede suyun sesi. Metinleri bulundukları yer, tarih ve anlamla birlikte okuyun.
Bir kitabe bul →Şiir, ayet ve mottoyu ayırt etmek
Saray şiiri
İbnü’l-Ceyyâb, İbnü’l-Hatîb ve İbn Zümrek gibi şairlerin hükümdarı ve onun mekânını öven metinleridir. Yapı çoğu kez kendisini “ben” diyerek tanıtır.
Kur’an kitabesi
Sûre ve ayet numarasıyla tanımlanır. Örneğin Comares’te Mülk sûresi, ilahî egemenlik ve yaratılış düzeniyle birlikte okunur. Numaralar güncel yaygın sıralamayla verilir.
Motto ve dua
ولا غالب إلا الله — “Allah’tan başka galip yoktur”, Nasrid hanedanının mottosudur. Bir yazının dinî olması onun doğrudan Kur’an ayeti olduğu anlamına gelmez.
Kapsam ve okuma notu
Kaynaklarla doğrulanmış şiir, şiir programı ve ayet yerleşimlerinin açıklamalı kataloğu. Korunmuş metinler, kayıp metinlerin tarihî kayıtları, parçalı programlar ve telmihler ayrı gösterilir. Kayıt sayısı benzersiz şiir veya fiziksel kitabe sayısı değildir.
Bütün fiziksel tekrarların eksiksiz envanteri için Corpus Epigráfico de la Alhambra’nın mekânlara ait ciltleri, envanter numaraları ve yerinde okumaları gerekir. Bu sayfa o tam korpusun yerine geçmez. Eksik veya belirsiz yer ve okumalar kayıtlarda açıkça belirtilmiştir.
Metin, çeviri ve telif yaklaşımı
Türkçe açıklamalar özgün anlam özetleridir; yayımlanmış modern İspanyolca veya İngilizce şiir çevirilerinin tam çevirisi değildir. Arapça tanıtım parçaları bütün şiirin veya kitabenin diplomatik dökümü olarak sunulmaz. Tarihî metin ile modern edisyon, çeviri, fotoğraf ve çizimin hakları ayrıdır.
Modern şiir çevirilerini bütünüyle aktarmak yerine özgün Türkçe anlam açıklamaları verilir. Yerinde okunamayan veya kayıp metinler ayrıca işaretlenir. Bir kaydın konu özeti, eksiksiz şiir tercümesi değildir.
Açıklamalı kitabe kataloğu
Güncelleme: 4 Ekim 2026
Şair seçimi, kaydın atıf açıklamasında adı geçen kişiyi arar; tartışmalı aidiyetleri de içerir. Yer ve metin durumu her kayıtta ayrıca belirtilir.
12 / 70 kayıt gösteriliyor. Filtreleri temizle
Şiir ve şiir programı · Aslanlar SarayıLindaraja Miradoru: bahçenin gözü
Yerinde
- Yer
- Mirador de Lindaraja’nın üç penceresini çevreleyen yazı kuşakları.
- Yazar / tür
- İbn Zümrek
- Dönem
- V. Muhammed dönemi.
- Şiir yapısı
- 13 beyit.
Türkçe anlam özeti
Mekân kendisini bahçenin gözü, hükümdarı onun gözbebeği olarak tanımlar. Bakış, hoşluk ve ışık imgeleriyle yüksek bir hükümdar mekânı kurulur.
Mekân ve yorum
Şiir programının kuzeydeki başı sayılır. Bugünkü kapalı avlu ile Nasrid dönemindeki dış peyzaja açılan görünüş aynı değildir.
Kaynak ve kontrol
- Puerta Vílchez (2013), La construcción poética de la Alhambra ↗s. 272, 276, 279.
Şiir ve şiir programı · Aslanlar SarayıLindaraja: kör niş şiiri A
Yerinde
- Yer
- Miradora giriş kemerindeki karşılıklı, içi oyulmamış niş biçimindeki hat panoları.
- Yazar / tür
- İbn Zümrek
- Dönem
- V. Muhammed dönemi.
- Şiir yapısı
- 4 beyit; eş parçanın biri.
Türkçe anlam özeti
Övgü şiiri mimari biçimde bir yazı tablosuna dönüşür; saray mekânının mutluluğunu ve hükümdarın yüceliğini çerçeveler.
Mekân ve yorum
İki dört beyitlik parça, aynı şiirin eş ölçü ve kafiyeli iki yarısı olarak değerlendirilir. Bir fiziksel niş işlevi beklemek yerine hat panosunun biçimini okumak gerekir.
Kaynak ve kontrol
Şiir ve şiir programı · Aslanlar SarayıLindaraja: kör niş şiiri B
Yerinde
- Yer
- Miradora giriş kemerindeki karşılıklı, içi oyulmamış niş biçimindeki hat panoları.
- Yazar / tür
- İbn Zümrek
- Dönem
- V. Muhammed dönemi.
- Şiir yapısı
- 4 beyit; eş parçanın biri.
Türkçe anlam özeti
Övgü şiiri mimari biçimde bir yazı tablosuna dönüşür; saray mekânının mutluluğunu ve hükümdarın yüceliğini çerçeveler.
Mekân ve yorum
İki dört beyitlik parça, aynı şiirin eş ölçü ve kafiyeli iki yarısı olarak değerlendirilir. Bir fiziksel niş işlevi beklemek yerine hat panosunun biçimini okumak gerekir.
Kaynak ve kontrol
Şiir ve şiir programı · Aslanlar Sarayıİki Kız Kardeş Salonu: büyük kubbe şiiri
Yerinde
- Yer
- Sala de Dos Hermanas’ın duvarlarında, kapı aralarında yuvarlak ve dikdörtgen kartuşlar.
- Yazar / tür
- İbn Zümrek
- Dönem
- V. Muhammed dönemi.
- Şiir yapısı
- 24 beyit.
Türkçe anlam özeti
Bahçe, ışık ve gökyüzü birleştirilir. Kubbenin parlaklığı, yıldızların hizmet etmek için gökten inmeyi arzulaması gibi abartılı göksel imgelerle anlatılır.
Mekân ve yorum
Şiir çevresel olarak okunur; merkezî su öğesi ve kare oda düzeni metnin dağılımına katılır. Âyet değil, hükümdarı ve mekânı öven saray şiiridir.
Kaynak ve kontrol
- Puerta Vílchez (2013), La construcción poética de la Alhambra ↗s. 272, 277–278.
Şiir ve şiir programı · Aslanlar Sarayıİki Kız Kardeş Salonu: kayıp giriş nişi A
Kayıp / divandan biliniyor
- Yer
- Büyük kubbe salonunun girişindeki kaybolmuş karşılıklı taca nişleri.
- Yazar / tür
- İbn Zümrek
- Dönem
- V. Muhammed dönemi.
Türkçe anlam özeti
Salonun şiir programında eşleşen iki giriş parçasıdır; mekânın övgüsünü eşik üzerinde kurar.
Mekân ve yorum
Kaynak bu iki metni tek bir şiirin simetrik parçaları olarak değerlendirir. Tam metin edisyonu görülmeden her parçaya ayrı, ayrıntılı bir tercüme verilmez.
Kaynak ve kontrol
Şiir ve şiir programı · Aslanlar Sarayıİki Kız Kardeş Salonu: kayıp giriş nişi B
Kayıp / divandan biliniyor
- Yer
- Büyük kubbe salonunun girişindeki kaybolmuş karşılıklı taca nişleri.
- Yazar / tür
- İbn Zümrek
- Dönem
- V. Muhammed dönemi.
Türkçe anlam özeti
Salonun şiir programında eşleşen iki giriş parçasıdır; mekânın övgüsünü eşik üzerinde kurar.
Mekân ve yorum
Kaynak bu iki metni tek bir şiirin simetrik parçaları olarak değerlendirir. Tam metin edisyonu görülmeden her parçaya ayrı, ayrıntılı bir tercüme verilmez.
Kaynak ve kontrol
Şiir ve şiir programı · Aslanlar SarayıAslanlı Çeşme: su, inci ve hükümdar
Yerinde
- Yer
- Patio de los Leones’in merkezindeki mermer çanağın on iki kenarı.
- Yazar / tür
- İbn Zümrek
- Dönem
- V. Muhammed dönemi.
- Şiir yapısı
- 12 beyit.
Türkçe anlam özeti
Çeşmenin mermeri ve suyu inci, gümüş ve ışık imgeleriyle anlatılır. Su akışı hükümdarın cömertliğini, aslanlar ise gücü ve ona bağlılığı temsil eden şiirsel unsurlardır.
Mekân ve yorum
On iki beyit çeşmenin çevresine dağılır. Şiirin suyun hareketini tarif etmesi, edebî metin ile görülen nesne arasındaki bağı güçlendirir. Kur’an ayeti değildir.
Kaynak ve kontrol
- Puerta Vílchez (2013), La construcción poética de la Alhambra ↗2013, s. 272, 276–277; Patronato çeşme tanıtımı.
- Patronato: Descifrando el Patio de los Leones ↗2013, s. 272, 276–277; Patronato çeşme tanıtımı.
Şiir ve şiir programı · Aslanlar SarayıAbencerrajes: kayıp giriş nişi A
Kayıp / divandan biliniyor
- Yer
- Sala de Abencerrajes girişinin kaybolmuş taca nişleri.
- Yazar / tür
- İbn Zümrek
- Dönem
- V. Muhammed dönemi.
- Şiir yapısı
- Her biri 3 beyit.
Türkçe anlam özeti
Üç beyitlik kısa parçalar, hükümdar salonunun giriş düzenindeki övgü programını tamamlar.
Mekân ve yorum
Çiftin iki metni farklı ölçü ve kafiyelerle yazılmıştır. Bu bilgi edebî düzenlemeyi gösterir; ayrı nişin tam anlamı için divan kaydı incelenmelidir.
Kaynak ve kontrol
Şiir ve şiir programı · Aslanlar SarayıAbencerrajes: kayıp giriş nişi B
Kayıp / divandan biliniyor
- Yer
- Sala de Abencerrajes girişinin kaybolmuş taca nişleri.
- Yazar / tür
- İbn Zümrek
- Dönem
- V. Muhammed dönemi.
- Şiir yapısı
- Her biri 3 beyit.
Türkçe anlam özeti
Üç beyitlik kısa parçalar, hükümdar salonunun giriş düzenindeki övgü programını tamamlar.
Mekân ve yorum
Çiftin iki metni farklı ölçü ve kafiyelerle yazılmıştır. Bu bilgi edebî düzenlemeyi gösterir; ayrı nişin tam anlamı için divan kaydı incelenmelidir.
Kaynak ve kontrol
Şiir ve şiir programı · Aslanlar SarayıAbencerrajes: kayıp kubbe şiiri
Kayıp / divandan biliniyor
- Yer
- Sala de Abencerrajes’in içini dolaşan kayıp yazı kuşağı.
- Yazar / tür
- İbn Zümrek
- Dönem
- V. Muhammed dönemi.
- Şiir yapısı
- 7 beyit.
Türkçe anlam özeti
Kubbe, yıldızları ışıldayan bir gök gibi tasvir edilir. Mekânın koruyucu niteliği, hükümdarın çevresindeki göksel övgü düzeniyle ilişkilendirilir.
Mekân ve yorum
Yedi beyitlik şiir, duvardan kaybolmuş olsa da yazılı kaynaklarla bilinir. Salonun modern adı ve kanlı efsaneleri şiirin tarihî içeriğiyle karıştırılmamalıdır.
Kaynak ve kontrol
Şiir ve şiir programı · Aslanlar SarayıLindaraja Çeşmesi: mermer ve su
Korunmuş / metinde boşluklar
- Yer
- Fuente de Lindaraja’nın mermer üst kenarı; tarihî nesne ve bugünkü sunum ayrıca değerlendirilmelidir.
- Yazar / tür
- İbn Zümrek’e atfedilir.
- Dönem
- V. Muhammed çevresi.
- Şiir yapısı
- García Gómez’in sıralamasında 20 beyit; sayım tartışmalıdır.
لي في الحسن أجل الرتب
Kısa tanıtım parçası; bütün şiir değildir.
Türkçe anlam özeti
Çeşme kendi güzelliğini anlatır; su ve mermer, eriyen ve erimeyen bir bütün gibi karşılaştırılır. Son bölümde Nasrid soyunun ve yönetimin övgüsü yer alır.
Mekân ve yorum
Kurumun açıklaması, merkezde metin kayıpları ve edisyonlar arasında başlangıç/kelime farklılıkları bulunduğunu belirtir. Bu yüzden boşluklar tamamlanmış gibi gösterilmez.
Kaynak ve kontrol
- Patronato: Fuente de Lindaraja, la epigrafía y decoración ↗Patronato, metin ve edisyon karşılaştırması.
Kur’an kitabesi · Aslanlar SarayıLindaraja: koruyucu ayet parçası
Kaynakla bildirilen kitabe
- Yer
- Mirador de Lindaraja’nın koruyucu yazı programı.
- Yazar / tür
- Kur’an
- Dönem
- Nasrid epigrafik programı.
- Sûre / ayet
- 12:64
فَاللَّهُ خَيْرٌ حَافِظًا
Bu ayet parçası tanıtım içindir; duvardaki yazının harf harf çözümlemesi değildir.
Türkçe anlam özeti
Allah’ın koruyuculuğuna güven.
Mekân ve yorum
Şiirlerdeki hükümdar bakışı ile ayetin koruma teması aynı ortamda bulunur. Makale kuşak düzeyinde yer bildirir; belirli pencere kartuşu burada tahmin edilmez.
Kaynaklar
Tam Arapça metinler ve ayrıntılı epigrafik okumalar için: José Miguel Puerta Vílchez, Leer la Alhambra — yayıncı kaydı ↗. Bu kitap ileri okuma olarak önerilir; aşağıdaki kayıtların başvurulan kaynakları ayrıca gösterilir.
- Puerta Vílchez (2013), La construcción poética de la Alhambra ↗
- Puerta Vílchez (2007), La Alhambra y el Generalife de Granada ↗
- Fernández-Puertas (2011), Los textos poéticos de Ibn al-Jaṭīb y los coránicos del salón de Comares, s. 123–151 ↗
- Patronato: Ibn Ŷayyāb, el primer poeta de la Alhambra ↗
- Fernández-Puertas (2005), El poema de la Fachada del Mexuar, s. 37–58 ↗
- Patronato: Fuente de Lindaraja, la epigrafía y decoración ↗
- Patronato: Descifrando el Patio de los Leones ↗
- Corpus Epigráfico de la Alhambra: Comares, araştırma ve yöntem ↗
- Corpus Epigráfico de la Alhambra, nº 5: Mexuar ve Partal ↗
- Patronato: Mexuar – Oratorio ↗
- Puerta Vílchez: La Alhambra de Granada, poder, arte y utopía ↗
Kur’an referanslarının karşılaştırılması: Quran.com. Çağdaş mealler ve tefsirler kendi yazarlarına aittir.